In opdracht van het ministerie van SZW voerde Centerdata het monitoronderzoek uit naar de ervaringen van gemeenten met de in 2015 ingevoerde Participatiewet. Het onderzoek bestond uit drie metingen: in 2015, 2017 en 2019. Centrale vraag in het onderzoek: hoe ervaren gemeenten het naar werk begeleiden van mensen met arbeidsvermogen, met of zonder arbeidsbeperking, onder de Participatiewet?
Hoe ervaren gemeenten de participatiewet?
Gemeenten zijn in toenemende mate verantwoordelijk geworden voor taken die eerst onder de verantwoordelijkheid van uitkeringsinstantie UWV vielen. In aanvulling op dit onderzoek werden daarom ook de ervaringen van UWV in het kader van de Participatiewet onderzocht, waarbij de focus ligt op overdracht en samenwerking.
Het monitoronderzoek maakte gebruik van een combinatie van kwalitatief en kwantitatief onderzoek. Voor het kwalitatieve onderzoek werden in dertig gemeenten interviews gehouden en is deskresearch gedaan. Het kwantitatieve onderzoek is een online survey onder een representatieve groep van ruim honderd gemeenten.
In november 2015 is de rapportage over de eerste meting aan de Tweede Kamer aangeboden. Hier bleek dat gemeenten het eerste jaar nodig hadden om de praktijk van de Participatiewet in de vingers te krijgen. Om welke doelgroep gaat het? Welke procedures zijn er? En wat zijn de kosten van het gebruik van instrumenten zoals loonkostensubsidie en beschut werk?
Gemeenten raken gewend aan de Participatiewet
In 2017 is deze tweede meting uitgevoerd, waarvan de rapportage in december 2017 aan de Tweede Kamer aangeboden is. Gemeenten bleken inmiddels meer gewend aan de Participatiewet en hebben hun expertise en werkprocessen op orde. Gemeenten zijn ook positief over de tot stand gekomen samenwerking in de regio, en de weerslag die dat heeft op de bereidheid van werkgevers om banen beschikbaar te stellen. Tegelijkertijd maken veel gemeenten zich nog zorgen over de duurzaamheid van de banen voor de doelgroep.
Zowel in 2015 als in 2017 zagen gemeenten dat de Participatiewet vooral meer kansen op werk geeft voor de doelgroep met arbeidsbeperkingen, maar dat er weinig positief effect is op de kansen op werk van de doelgroep WWB (Wet werk en bijstand).