Ontstekingsstoffen in het bloed spelen een belangrijke rol bij klachten die veel kankerpatiënten en -overlevenden ervaren, zoals vermoeidheid, pijn en somberheid. Om te kunnen bepalen of verhoogde waarden van ontstekingsstoffen bij deze groep daadwerkelijk met de ziekte of behandeling te maken hebben, is het nodig om te weten wat “normale” waarden zijn bij mensen zonder kanker. Onderzoekers van Tilburg University en Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) brachten deze referentiewaarden in kaart. Centerdata verzorgde de dataverzameling in het LISS panel. De resultaten zijn gepubliceerd in Cancer Medicine.
Voor het onderzoek werden LISS panelleden geselecteerd die qua leeftijd en geslacht overeenkwamen met bestaande groepen kankeroverlevenden uit het PROFILES-onderzoek (Patient Reported Outcomes Following Initial treatment and Long-term Evaluation of Survivorship). In totaal vulden 720 LISS panelleden een vragenlijst in, van wie 265 ook bloed lieten afnemen. In deze bloedmonsters werden verschillende ontstekingsstoffen gemeten die iets zeggen over de activiteit van het afweersysteem.
Leeftijd van invloed op ontstekingswaarden
Bij oudere mensen werden hogere waarden gevonden van enkele ontstekingsstoffen die samenhangen met de afweerreactie van het lichaam. Dit sluit aan bij eerdere bevindingen dat bepaalde ontstekingswaarden van nature toenemen met de leeftijd.
Leefstijl hangt samen met ontstekingsniveaus
Rokers hadden hogere waarden van een ontstekingsstof die betrokken is bij celgroei en herstel dan mensen die nooit of vroeger rookten. Ook lichaamsgewicht bleek relevant: deelnemers met obesitas hadden hogere waarden van verschillende ontstekingsstoffen dan deelnemers met overgewicht of een gezond gewicht.
Gezondheidsklachten gekoppeld aan ontstekingsstoffen
Deelnemers met diabetes hadden hogere waarden van meerdere ontstekingsstoffen die betrokken zijn bij de afweerreactie. Bij deelnemers met artrose werden hogere waarden gevonden van onder andere CRP (een bekende ontstekingsmarker) en andere stoffen die wijzen op ontstekingsactiviteit. Dit sluit aan bij eerder onderzoek naar de relatie tussen gewrichtsklachten en ontstekingsprocessen in het lichaam. Ook gold: hoe meer gezondheidsklachten iemand rapporteerde, hoe hoger de waarden van een van de gemeten ontstekingsstoffen over het algemeen waren.
Referentiekader voor toekomstig onderzoek
Deze referentiewaarden bieden een belangrijk vergelijkingskader voor onderzoek naar de biologische achtergrond van vermoeidheid, pijn, somberheid en verminderde kwaliteit van leven bij kankerpatiënten en -overlevenden. Doordat rekening is gehouden met leeftijd, geslacht, leefstijl en veelvoorkomende gezondheidsklachten, kunnen onderzoekers beter onderscheiden welke afwijkingen specifiek samenhangen met kanker en welke ook algemeen in de bevolking voorkomen.