Ingrijpende ervaringen tijdens de COVID-19-pandemie kunnen leiden tot dezelfde posttraumatische stressklachten (PTSS) als gebeurtenissen die officieel als trauma worden erkend, zo blijkt uit het onderzoek in dit artikel. Volgens de huidige DSM-5-richtlijnen vallen deze ervaringen meestal echter niet onder het officiële blootstellingscriterium voor PTSS. De onderzoekers suggereren daarom dat dit criterium mogelijk aangepast moet worden.
Het onderzoek werd uitgevoerd door onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen, het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (Nivel), Tilburg University, Centerdata en ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum.
Waarom vallen COVID-19-ervaringen vaak niet onder PTSS-criteria?
Sinds het begin van de pandemie kregen veel mensen te maken met ernstige situaties, zoals het plotseling ziek worden of overlijden van een dierbare door COVID-19. Door de coronamaatregelen konden familieleden vaak geen bezoek brengen aan hun naaste of afscheid nemen voor overlijden. Toch vallen deze ervaringen volgens de huidige DSM-5-richtlijnen meestal niet onder het officiële blootstellingscriterium voor PTSS. Volgens deze richtlijnen geldt het overlijden van een naaste alleen als traumatische gebeurtenis wanneer dit gewelddadig of onverwacht door een ongeluk plaatsvindt. Overlijden door ziekte, zoals COVID-19, valt daar doorgaans niet onder.
Onderzoek onder ruim 72.000 Nederlanders
Voor het onderzoek werden gegevens geanalyseerd van ruim 72.000 Nederlanders uit de Gezondheidsmonitor 2022. De onderzoekers vergeleken PTSS-klachten van mensen die pandemiegerelateerde gebeurtenissen hadden meegemaakt met klachten van mensen die ervaringen hadden die wél voldoen aan de officiële traumacriteria.
PTSS-klachten blijken sterk vergelijkbaar
De resultaten tonen aan dat de aard en structuur van de klachten sterk overeenkomen tussen beide groepen. Hoewel PTSS vaker voorkwam bij mensen met officieel erkende traumatische ervaringen, waren de verschillen kleiner dan verwacht. Dit suggereert dat ook pandemiegerelateerde ervaringen die niet binnen de huidige criteria vallen, ernstige en vergelijkbare PTSS-klachten kunnen veroorzaken.
Onderzoekers pleiten voor herziening van PTSS-richtlijnen
De onderzoekers benadrukken daarom het belang van verder onderzoek naar het huidige blootstellingscriterium voor PTSS. Mogelijk zijn de bestaande richtlijnen te beperkt en sluiten ze onvoldoende aan bij de psychologische impact van ingrijpende gebeurtenissen zoals die tijdens de COVID-19-pandemie zijn ervaren.