WhatsApp is één van de meest gebruikte communicatiemiddelen in Nederland, maar wetenschappelijk weten we weinig over hoe dit platform er op grote schaal uitziet. Onderzoek naar online netwerken richt zich vooral op platforms als Facebook en X (voorheen Twitter), omdat hun data beter toegankelijk zijn voor onderzoekers. WhatsApp, daarentegen, is een gesloten platform, waardoor systematisch onderzoek lange tijd lastig was.
Onderzoek via datadonatie
In deze studie gebruikten onderzoekers een innovatieve dataverzamelingsmethode: datadonatie. Leden van het LISS panel werden gevraagd om vrijwillig hun WhatsApp-gegevens te downloaden en te delen. Met een speciaal ontwikkelde tool werden alleen twee niet-gevoelige gegevens verzameld: het aantal WhatsApp-contacten en het aantal WhatsApp-groepen waarin iemand zit. De inhoud van berichten werd niet ingezien of opgeslagen. Uiteindelijk doneerden 349 deelnemers hun gegevens.
Wat laten de cijfers zien?
De resultaten tonen aan dat WhatsApp-gebruikers gemiddeld 261 contacten hebben en in ongeveer 50 groepen zitten. Wel bestaan er grote verschillen tussen gebruikers: sommige mensen hebben maar enkele contacten of groepen, terwijl anderen er honderden hebben.
Wie heeft grotere WhatsApp-netwerken?
De onderzoekers analyseerden ook welke kenmerken samenhangen met een groter netwerk. Jongere mensen, hoger opgeleiden, vrouwen en mensen met een hoger inkomen hebben gemiddeld meer WhatsApp-contacten. Voor deelname aan een groep spelen vooral leeftijd en opleidingsniveau een rol: jongere en hoger opgeleide deelnemers zitten in meer groepen. Opvallend is dat het hebben van een partner of kinderen geen duidelijk effect heeft.
Wat betekent dit voor toekomstig onderzoek?
Deze studie laat zien dat datadonatie een waardevolle methode is om gesloten platforms zoals WhatsApp toch te kunnen bestuderen, met behoud van privacy. Tegelijkertijd benadrukken de auteurs dat vervolgonderzoek nodig is om beter te begrijpen hoe actief deze contacten en groepen daadwerkelijk zijn.