Op 1 februari 2026 is het onderzoeksprogramma Macroscope officieel van start gegaan. In dit door de NWO gefinancierde nationale project werken diverse partners van ODISSEI en CLARIAH de komende vijf jaar samen aan een nieuwe onderzoeksinfrastructuur voor de sociale en geesteswetenschappen.

Onderzoekers krijgen met de infrastructuur op een veilige manier toegang tot grote hoeveelheden gevoelige, onderling verbonden data om te analyseren. Het doel is dat men beter in staat is om maatschappelijke vraagstukken te onderzoeken, bijvoorbeeld op het gebied van sociale ongelijkheid, mediagebruik en vertrouwen in de samenleving. Dit gebeurt met behulp van verschillende soorten data, zoals surveydata, mediadata en administratieve gegevens, ondersteund door innovatieve analysetools en AI.

De rol van Centerdata en het LISS panel

Binnen de Macroscope levert Centerdata een unieke bijdrage als trekker van het onderdeel dataverzameling met online panels. Het LISS panel speelt daarbij een centrale rol en maakt het mogelijk om betrouwbare en representatieve data te verzamelen onder de Nederlandse bevolking.

De komende jaren werkt Centerdata aan het verder versterken van het LISS panel. Daarbij ligt de focus op:

  • Het verbeteren van steekproeven en werving, met extra aandacht voor groepen die nu moeilijker te bereiken zijn;
  • Het ontwikkelen van tools om onderzoek beter te plannen en de verwachte datakwaliteit vooraf in te schatten.

Een belangrijk uitgangspunt is dat vernieuwing hand in hand gaat met kwaliteit. Centerdata zet zich ervoor in om deelnemers ook op de lange termijn betrokken te houden en de betrouwbaarheid en kwaliteit van de uit het panel verkregen data te waarborgen.

Samenwerking binnen de Macroscope

Het werk van Centerdata staat niet op zichzelf. Binnen de Macroscope wordt nauw samengewerkt met andere partners van het project. Zo wordt er gewerkt aan nieuwe methoden van datadonatie, het ontsluiten van grote hoeveelheden mediadata en de ontwikkeling van analysetools en AI-toepassingen.

Door deze samenwerking groeit stap voor stap de infrastructuur waarin verschillende soorten data gecombineerd kunnen worden. Dat biedt onderzoekers nieuwe mogelijkheden om maatschappelijke ontwikkelingen beter te begrijpen.

Vooruitblik

In de komende jaren ligt de nadruk op zowel vernieuwing als praktische toepassing in het LISS panel. Daarmee draagt Centerdata bij aan de vernieuwende en toekomstbestendige onderzoeksinfrastructuur in Nederland.