Hoe zorg je ervoor dat regelgeving rondom kunstmatige intelligentie (AI) aansluit bij Europese waarden, mensenrechten en de behoeften van burgers? Die vraag staat centraal binnen AI4POL, een driejarig onderzoeksproject dat wordt gefinancierd vanuit het EU Horizon Europe-programma. Centerdata is een van de deelnemers in het internationaal consortium onder leiding van Tilburg University dat sinds januari 2025 aan dit project werkt. Nu het project ongeveer halverwege is, zijn de eerste resultaten beschikbaar.
Verantwoord omgaan met data
Een belangrijke mijlpaal is onlangs bereikt binnen werkpakket 2 (WP2), dat zich richt op methoden voor verantwoord en toekomstbestendig AI-beheer. Centerdata heeft hiervoor samen met Tilburg University een guidance report opgeleverd over hoe nieuwe technische oplossingen kunnen helpen om gegevens in lijn met Europese regels veiliger te gebruiken. Het rapport gaat in op twee methoden: data provenance en machine unlearning.
Data provenance maakt inzichtelijk waar data vandaan komt, hoe deze is gebruikt en op welke juridische grondslag dat gebeurt. Machine unlearning is een techniek waarmee AI-modellen bepaalde gegevens kunnen “vergeten” als die onterecht zijn gebruikt. Een model hoeft op die manier niet volledig opnieuw te worden getraind.
Het rapport doet concrete aanbevelingen aan beleidsmakers en toezichthouders: pas data provenance standaard toe bij het delen van data, erken machine unlearning als volwaardig instrument om te voldoen aan Europese privacyregels, en leg duidelijker vast wie verantwoordelijk is wanneer meerdere partijen data gebruiken en er iets misgaat.
Dashboard voor AI-ontwikkelingen
Naast het guidance rapport werkt Centerdata binnen AI4POL aan een dashboard dat wereldwijde AI-risico’s in kaart brengt en beleidsmakers moet helpen beter onderbouwde beslissingen te nemen. Informatiebronnen zijn, naast wereldwijde experts, onder andere nieuwsartikelen en onderzoeksrapporten over AI-bedreigingen. De focus ligt op verschillende dimensies en vormen van risico’s, en op verschillende potentiële bedreigingen. De gegevens worden verzameld met behulp van webscraping en AI-agents.
AI4POL midterm conference
Op 25 juni komt het volledige consortium samen op de AI4POL midterm conferentie in München. Naast Centerdata en Tilburg University zijn dat de Munich School of Politics and Public Policy (HfP) aan de Technische Universiteit van München (TUM), de Universiteit van Rome Unitelma Sapienza, de Universiteit van East Anglia (UEA) en Visionary Analytics.
Tijdens de conferentie presenteert Centerdata beleidsinzichten op het gebied van machine unlearning en data provenance. Daarnaast wordt een eerste versie van het dashboard getoond en kunnen deelnemers feedback geven voor de verdere ontwikkeling.