Veldexperiment geldautomaten
Minder contant geld door optimalisatie van geldautomaten?

Met een veldexperiment onderzocht CentERdata in opdracht van Stichting Belangen Efficiënt Betalen (SBEB) in hoeverre consumenten geprikkeld kunnen worden om minder contant geld op te nemen door optimalisatie van het design van geldautomaten (GEA's). We werkten hiervoor samen met de Rabobank. Het idee is dat afname van contante geldopnames en toename van pinbetalingen de maatschappelijke kosten van het betalingsverkeer drukken.

Onderzoeksopzet

Voor het onderzoek zijn gedurende twee weken vijf geldautomaten van de Rabobank gemanipuleerd in Utrecht, Didam, Zaandam, Haarlem en Arnhem. Dit hield in dat de snelkeuze- en voorkeuzebedragen die getoond worden op de geldautomaat als consumenten een geldopname doen zijn verlaagd. De precieze manipulaties zijn gekozen op basis van de resultaten uit een voorstudie – uitgevoerd in het CentERpanel – en afgestemd met de opdrachtgever. De gemanipuleerde geldautomaten stonden ieder naast een andere geldautomaat (een controle GEA) die niet was gemanipuleerd. Daarnaast zijn data verzameld over de periode voorafgaand aan het experiment. De gegevens over opnames en opnamebedragen zijn geanalyseerd met de zogenaamde “difference in difference” methode, om eventuele effecten die niet het gevolg zijn van de manipulatie van de geldautomaat te corrigeren.

Resultaten

Een design waarbij de hoge voorkeuzebedragen (met name 150 en 250 euro) fors naar beneden zijn gebracht, blijkt effectief om opnamebedragen te verlagen. Enkel het snelkeuzebedrag (van 70 euro) verlagen (naar 50 euro) heeft weinig effect. Er zijn geen aanwijzingen dat de lagere opnamebedragen samengaan met een groter aantal opnames.

Vergelijkbare projecten