Overstappen van zorgverzekering (of niet)
Onderzoek naar effectieve interventies om bewust keuzegedrag te bevorderen

Consumenten hebben jaarlijks de mogelijkheid om over te stappen naar een andere zorgverzekeraar. Veel consumenten blijven echter ‘inert’, wat wil zeggen dat ze bij een dienstverlener blijven zonder dat daar bewust voor gekozen is. Hoe komt dit? En wat kunnen we hieraan doen? Om dit te onderzoeken, voerde CentERdata twee onderzoeken uit in opdracht van het ministerie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport en in samenwerking met Marcel Zeelenburg (Tilburg University), Anna van der Schors (NIBUD) en Marijke van Putten (Universiteit Leiden).

Onderzoeksopzet

Het eerste onderzoek was een surveyonderzoek in het LISS panel om te achterhalen welke barrières en drijfveren verzekerden ervaren om al dan niet over te stappen van zorgverzekering.

  • De ‘inert’ (die niet nagedacht heeft over overstappen) lijkt het uitzoeken van een zorgverzekering ingewikkeld te vinden, ziet niet direct het nut ervan in en ziet de voordelen niet opwegen tegen de kosten. Daarnaast verwacht de inert dat het regelen van een overstap veel gedoe is.

  • Voor iemand die bewust bij de huidige zorgverzekeraar blijft speelt tevredenheid een belangrijke rol. Deze ‘bewuste blijver’ heeft vaker contact met zijn huidige zorgverzekeraar en is ook loyaler. De bewuste blijver is echter ook bang om spijt te ervaren door een eventuele overstap.

  • De ‘overstapper’ verwacht erop vooruit te gaan door goed uit te zoeken wat voor hem of haar de beste zorgverzekering is, en vindt dit dan ook de moeite waard. De overstapper heeft daarnaast mensen in de omgeving die ook overstappen en lijkt dus voorbeelden te hebben.

Op basis van de geïdentificeerde barrières uit het eerste onderzoek, zijn vervolgens in een veldexperiment twee interventies om bewust keuzegedrag onder inerte verzekerden te vergroten getest, namelijk:

  1. uitleggen hoe eenvoudig overstappen is (in een filmpje);

  2. een herinnering geven aan de deadline voor overstappen (31 december). 

De interventies zijn in de maanden voor de deadline geïmplementeerd. Vervolgens is het gedrag (bv. Heeft hij/zij een overstap overwogen? Is de persoon daadwerkelijk overgestapt?) van de interventiegroepen vergeleken met een controlegroep.

Uit de resultaten blijkt dat de interventie met uitleg hoe eenvoudig het is om over te stappen positieve effecten heeft: consumenten die deze interventie kregen zijn iets vaker geswitcht van zorgverzekeraar of vaker bewust bij hun huidige zorgverzekeraar gebleven dan consumenten die de interventie niet gekregen hadden. Ook hebben deze consumenten zich vaker georiënteerd op andere zorgverzekeraars. Wellicht kwam dit doordat hun percepties veranderden: zij zagen het als minder gedoe om over te stappen en waren zich bewuster van de deadline dan consumenten die de interventie niet gekregen hadden. Aanbevolen wordt dan ook om in een campagne uit te leggen hoe eenvoudig het is om over te stappen.

Het rapport van het onderzoek naar barrières en drijfveren is hier te vinden.

Het rapport van het interventieonderzoek is hier te vinden.

Vergelijkbare projecten