Twee CentERdata onderzoeken naar ervaringen met de Participatiewet aan de Tweede Kamer aangeboden

Deze week behandelt de Tweede Kamer de begroting van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In verband daarmee zijn op 8 december 2017 de onderzoeken naar de ervaringen van gemeenten, cliëntenraden, werkgevers en klanten aan de Kamer aangeboden. CentERdata voerde de onderzoeken naar de ervaringen van de gemeenten en de ervaringen van de cliëntenraden uit.

Het onderzoek onder de gemeenten laat zien dat dat de gemeenten meer gewend zijn aan de Participatiewet dan tijdens de eerste meting in 2015. Ze hebben hun expertise en werkprocessen op orde en zijn tamelijk positief over de samenwerking met partners binnen en buiten de gemeente. Maar na twee jaar ervaring met de Participatiewet signaleren gemeenten ook een paar effecten van de wet die anders uitpakken dan verwacht. Vanuit het idee van decentralisatie hadden gemeenten verwacht meer vrijheid te krijgen om de uitvoering van de Participatiewet in te richten. Zij constateren dat er juist regelgeving is toegevoegd waarin de uitvoering meer in detail wordt opgelegd. Verder signaleren gemeenten dat de Participatiewet één regeling voor de onderkant van de arbeidsmarkt nog niet dichterbij heeft gebracht.

Uit het onderzoek naar de ervaringen van de cliëntenraden komt naar voren dat cliëntenraden die samenwerken met andere cliëntenraden daar positief over zijn en ervaren dat dit hun expertise ten goede komt. De eigen deskundigheid is voor een deel van de cliëntenraden een punt van zorg. Bijna 40% van de cliëntenraden vindt zichzelf beperkt of onvoldoende toegerust om een goede gesprekspartner van de gemeente te zijn. Er is geen samenhang tussen het werkveld van de cliëntenraad (sociaal domein of werk & inkomen) en de informatievoorziening aan de cliëntenraad, de mate waarin de cliëntenraad zichzelf toegerust vindt of de inbreng van de achterban. Verder hebben de cliëntenraden een wat minder positief beeld van de uitvoering van de Participatiewet dan de gemeenten. Wat betreft de uitvoering van de eisen in de Participatiewet beoordelen de raden de gemeenten als strenger dan de gemeenten zichzelf beoordelen. De meeste cliëntenraden ontvangen wel signalen naar aanleiding van de aangescherpte eisen en maatregelen. Ruim de helft hoort over toegenomen onduidelijkheid, angst en onzekerheid bij cliënten over de regels. Dit komt vaker voor in gemeenten die door de cliëntenraden als streng worden beoordeeld.

In 2019 voert CentERdata de laatste meting uit van de onderzoeken naar de ervaringen van gemeenten en cliëntenraden met de Participatiewet.

De volgende links wijzen naar de twee rapporten en naar de Kamerbrief stand van zaken Participatiewet:

https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-sociale-zaken-en-werkgelegenheid/documenten/publicaties/2017/12/08/ervaringen-gemeenten-met-participatiewet

https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-sociale-zaken-en-werkgelegenheid/documenten/publicaties/2017/12/08/ervaringen-clientenraden-met-participatiewet

https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-sociale-zaken-en-werkgelegenheid/documenten/kamerstukken/2017/12/08/kamerbrief-stand-van-zaken-participatiewet