Onderzoek verdringing: LISS panel levert onderzoeksdata

Verdringing van werknemers op de arbeidsmarkt komt in Nederland nauwelijks voor, concluderen het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en het Centraal Planbureau (CPB) in een gezamenlijk onderzoek. Tegelijkertijd maakt een in het LISS panel van CentERdata afgenomen vragenlijst duidelijk dat burgers op individueel niveau wel degelijk verdringing ervaren.

Verdringing van werknemers komt hooguit aan de onderkant van de arbeidsmarkt voor, maar daar ervaren mensen dit niet als het belangrijkste probleem. Dat is een van de conclusies uit het woensdag verschenen onderzoek van de twee planbureaus, die onder meer keken naar verdringing tussen ouderen en jongeren, tussen hoog- en laagopgeleiden, en door migranten. Volgens het SCP en het CPB blijft verdringing voornamelijk uit doordat de economie groter wordt als een nieuwe groep zich op de arbeidsmarkt begeeft.

Data uit LISS panel

Binnen de kaders van het onderzoek werd ook een vragenlijst voorgelegd aan het representatieve LISS panel van CentERdata. Deze data werden gebruikt voor hoofdstuk 6 uit het rapport: ‘De blik van burgers op verdringing’. De vragenlijst werd in november 2017 afgenomen onder ongeveer 2.500 panelleden in de leeftijd van 16 tot en met 67 jaar. Zij beantwoordden vragen over onder meer de ervaren druk op de eigen arbeidsmarktpositie door migranten en open grenzen, door verdringing tussen leeftijdsgroepen, door mensen die onder hun niveau werken, en door de voorkeursbehandeling van uitkeringsgerechtigden.

Discrepantie

Interessante uitkomst van dit panelonderzoek: op individueel niveau ervaren burgers wel degelijk verdringing. Daarmee lijkt er – zo schrijven de onderzoekers – een ‘discrepantie’ te ontstaan tussen de objectief gemeten verdringing en de door burgers gerapporteerde ervaren verdringing. Die discrepantie ontstaat volgens hen onder meer doordat de gemeten verdringing verwijst naar uitkomsten op groepsniveau, terwijl mensen vooral over hun eigen situatie rapporteren. De ervaringen van mensen gaan volgens de onderzoekers uit van veranderingen in arbeidsmarktkansen, en hebben geen betrekking op het daadwérkelijk verliezen van werk of verslechteren van de arbeidsvoorwaarden. Waarschijnlijk hebben respondenten de enquêtevragen ingevuld vanuit ‘bredere onderliggende ervaringen met hun positie op de arbeidsmarkt’, denken de onderzoekers.

Meer weten?

Kijk dan op de website van het SCP. Daar kun je ook het volledige rapport downloaden.