Onderzoek toont: kracht van mentale weerbaarheid sterk overdreven 

Donderdag 07 mei 2020

Er is geen wetenschappelijk bewijs voor de stelling dat militairen die mentaal weerbaar zijn, veel beter beschermd zijn tegen psychische klachten en functioneringsproblemen dan hun collega’s die minder weerbaar zijn. Dat blijkt uit een grote meta-analyse van alle longitudinale studies door Tilburg University, CentERdata en NHL Stenden University of Applied Sciences. 

Het verband tussen weerbaarheid en latere klachten en problemen is verwaarloosbaar bij militairen. 

In het onderzoek zijn de resultaten van veertig internationale longitudinale studies onder militairen geanalyseerd en vergeleken. Het betreft studies onder militairen waarin is onderzocht of weerbare militairen op latere tijdstippen bijvoorbeeld minder posttraumatische stress-symptomen, depressieve klachten en functioneringsproblemen hebben dan militairen die (veel) minder weerbaar waren. Het betrof militairen die waren uitgezonden of deelnamen aan stressvolle militaire trainingen. 

Militairen die weerbaar zijn melden onder meer dat zij problemen aankunnen, zelfvertrouwen hebben, optimistisch zijn, kunnen volhouden, enthousiast en vastberaden zijn, zelfdiscipline en energie hebben. 

Herbezinning

De bevindingen druisen in tegen het heersende beeld dat mentale weerbaarheid (resilience) een belangrijke factor is in het bepalen wie vatbaar is voor psychische klachten of slecht functioneren. Een recente review van studies onder politieagenten kwam ook tot de conclusie dat er geen sterk bewijs is dat weerbaarheid een beschermde werking heeft. 

De kracht van mentale weerbaarheid wordt over het algemeen dus overdreven. Een herbezinning op weerbaarheid als middel om mentale en functioneringsproblemen te voorkomen is gewenst, aldus de onderzoekers.

Publicatie

De meta-analyse is net gepubliceerd in het gezaghebbende peer-reviewed wetenschappelijke tijdschrift Social Science & Medicine: Erik van der Meulen, Peter G. van der Velden, Robbie C. van Aert & Marc J.P.M. van Veldhoven (2020). 'Longitudinal associations of psychological resilience with mental health and functioning among military personnel: A meta-analysis of prospective studies'. Social Science & Medicine, 112814.