Night University: presentatie over Smart Start

Problemen bij kinderen voorspellen en voorkomen met behulp van data en kennis: daarom draait het project Smart Start. Samen met Lian Smits (Sterk Huis) en Carin Zandbergen (Xpect Primair) vertelde data science-specialist Patricia Prüfer erover tijdens de drukbezochte Night University, begin oktober in Tilburg.

Jeugdcriminaliteit, kindermishandeling, voortijdig schoolverlaten: de problemen waarmee ook de jeugdzorg in de regio Tilburg te maken krijgt, worden steeds complexer. Tegelijkertijd blijkt uit onderzoek dat dataverzameling en -analyse kunnen helpen om problemen zo vroeg mogelijk te herkennen, te behandelen en te voorkomen. Zo ondervond de GGD Amsterdam dat machine learning-technieken goed kunnen helpen bij het voorspellen van kindermishandeling.

Betere jeugdzorg

Het bracht hulpverleningsinstantie Sterk Huis, in samenwerking met CentERdata, het Data Science Center van Tilburg University (DSC/t) en de regio Hart van Brabant, tot het project Smart Start. Doel van het project: onderzoeken in hoeverre een combinatie van specialistische kennis én data ervoor kan zorgen dat afwijkende patronen zo snel mogelijk worden herkend, en dat risico’s op problemen zo vroeg mogelijk kunnen worden voorspeld en (waar mogelijk) kunnen worden voorkomen. Uiteindelijk moet dat leiden tot betere en effectievere (preventieve) jeugdzorg.

Pilot in Tilburg

Inmiddels startten de vier partijen (samen met scholenkoepel Xpect Primair en de gemeente Tilburg) een eerste pilot op de Tilburgse basisschool De Zuidwester. In de eerste pilotfase ligt de nadruk op het verzamelen, bundelen en analyseren van bronnen; daarna wordt er een zorgprogramma op maat ontwikkeld én worden de effecten daarvan gemeten.

Meerdere bronnen

Binnen Smart Start worden data niet op individueel, maar alléén op geaggregeerd buurt- en wijkniveau geanalyseerd. Ook kunnen data niet worden herleid tot individuen en zijn vergelijkingen alleen mogelijk tussen wijken (en dus niet binnen de wijk). Bij de pilot wordt tot nu toe gebruikgemaakt van gegevens van het CBS, het Centraal Administratie Kantoor (CAK), de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) en de Gemeente Tilburg. Wellicht volgen in een later stadium nog gegevens van instanties als de politie, GGD, huisarts, de school zelf, en commerciële partijen (zoals banken en zorgverzekeraars).

Beleidsinterventies

Vanaf 2019 gaan er meer Smart Starts-pilots lopen en worden er beleidsinterventies ontwikkeld. Tot nu toe stuitte het delen van (gevoelige) data van kinderen nog wel eens op weerstand. Enkele lessons learned: luister naar cliënten en burgers (zoals ouders, leerkrachten en hulpverleners en huisartsen) en reserveer veel tijd voor gesprekken en voorlichting, maak werk van de ontwikkeling van ‘datadenken’, en durf bestuurlijk lef te tonen.