Consumenten íets minder positief over hun financiële toekomst

Sinds de crisis zijn consumenten een stuk positiever geworden over hun voorgestelde financiële situatie, maar ze lijken sinds begin 2018 weer wat minder positief. Dat blijkt uit de Tilburg Consumer Outlook Monitor (TILCOM), die CentERdata de afgelopen jaren elk kwartaal heeft afgenomen in het LISS panel.

In samenwerking met prof. dr. Rik Pieters (Tilburg University) doet CentERdata sinds eind 2009 onderzoek naar het consumentenvertrouwen en de emoties van consumenten over hun financiële situatie over de tijd. TILCOM werd elk kwartaal afgenomen in het representatieve LISS panel onder 2.500 Nederlanders (met uitzondering van het eerste en tweede kwartaal in 2015).

Ecomotion-index

Consumenten beantwoordden hierbij vragen over de mate waarin zij vijftien emoties (waaronder angst, optimisme, woede en trots) ervaren als zij zich voorstellen hoe de financiële situatie van hun huishouden eruitziet in de komende twaalf maanden. De uitkomsten leidden tot de zogenoemde Ecomotion-index, die het netto verschil aangeeft tussen de positieve en negatieve emoties wanneer mensen denken aan hun eigen financiële toekomst.

De studie geeft een uniek beeld van emoties over de financiële situatie van consumenten over de tijd. Door emoties direct te meten, kan de specifieke rol van emoties bij aankoop- en beslissingsgedrag onderzocht worden.

Consumenten iets minder positief

In december 2018 kwam er een einde aan de dataverzameling. Figuur 1 laat zien dat consumenten tijdens de crisis (eind 2011, begin 2012) veel minder positief waren over hun voorgestelde financiële situatie dan vóór de crisis. Ná de crisis (begin 2014) tot en met begin 2018 was er een sterke stijging te zien: consumenten werden steeds positiever over hun voorgestelde financiële situatie. Sinds begin 2018 lijken ze weer wat minder positief te worden over hun eigen financiële toekomst.

Figuur 1. Ecomotion-index over de tijd

Hogeropgeleiden positiever

In figuur 2 is de Ecomotion-index uitgesplitst naar opleidingsniveau. Over het algemeen zien hogeropgeleiden (hbo/wo) hun toekomstige financiële situatie positiever in. Ook tijdens de crisis waren ze positiever.

Figuur 2. Ecomotion-index opgesplitst naar opleidingsniveau

Toch zijn de aankopen nog niet terug op hetzelfde niveau als voor de crisis (zie figuur 3).

Figuur 3. Aankopen van een huis of auto over de tijd

Meer weten?