DNB Household Survey (DHS)

Een unieke verzameling data waarmee u zowel psychologische als economische aspecten van financieel gedrag kunt bestuderen. Die mogelijkheid biedt de DNB Household Survey (DHS), een panelonderzoek dat is gestart in 1993. De data bevatten informatie over werk, pensioen, wonen, hypotheken, inkomen, bezittingen, leningen, gezondheid, economische en psychologische concepten en persoonlijke eigenschappen. We verzamelen de data bij 2000 huishoudens die deelnemen aan het CentERpanel.

Het CentERpanel is een internetpanel, dat een afspiegeling vormt van de Nederlandssprekende bevolking. Deelnemers zonder internetverbinding krijgen via CentERdata een Net.Box. Via televisie kunnen ze zo verbinding maken met internet. Huishoudens die niet beschikken over een televisie, krijgen via CentERdata een toestel. Voor vragen of technisch advies kunnen panelleden terecht bij de helpdesk.

De panelleden vullen elke week een vragenlijst in. Een interviewer komt daar niet aan te pas. Dat heeft grote voordelen: de respondenten beantwoorden de vragen op een tijd die hen goed uitkomt. Bovendien hebben ze op dat moment alle documenten (jaaropgave, banksaldo-overzicht) binnen handbereik.

Zes vragenlijsten

Het DHS bestaat uit zes vragenlijsten.

1 Werk en Pensioen
De vragenlijst Werk en Pensioen leggen we voor aan de respondenten die een betaalde baan hebben of hadden. De lijst bevat vragen over de organisatie waarin ze werk(t)en, hun functie, type arbeidscontract, werkzame perioden, het aantal uren per week dat ze betaald werk (zouden willen) verrichten en of ze op zoek zijn naar een andere baan. Ook staan op de lijst vragen over pensioenfonds en aanvullende pensioenverzekering.

2 Woning en hypotheken
Deze lijst vraagt een persoon uit ieder huishouden naar informatie over de huidige en de vorige woning. Is de woning gehuurd of gekocht, wat is het type woning, het aantal kamers, is er sprake van huur(subsidie) of hypotheek? Bij welke financiële instelling is de hypotheek afgesloten, om welk type hypotheek gaat het, wat is het resterende bedrag, het afgesloten rentepercentage, de vastrentende periode, de looptijd van de hypotheek en wat zijn de termijnbetalingen?

3 Inkomen en Gezondheid
Alle leden van het huishouden die zestien jaar of ouder zijn, krijgen gedetailleerde vragen over hun bron van inkomsten: inkomen uit betaald werk, inkomen uit werk als zelfstandige, pensioen, ziekte-uitkering, toelage en overige inkomsten. De vragenlijst bevat verder vragen over belastingopgave, erfenissen, legaten, ontvangen en betaalde rente, alimentatie, ouderlijke bijdrage aan kinderen (studerend), ziektekostenverzekering en auto van de zaak. Ook wordt gevraagd welk inkomensniveau de respondent als hoog of laag beschouwt. De vragen over gezondheid betreffen lengte, gewicht, alcoholgebruik, roken, perceptie van de eigen gezondheid, en levensverwachting.

4 Bezittingen en schulden
Bij bezittingen onderscheiden we twintig verschillende bezitscomponenten. Schulden zijn gesplitst in acht componenten (zie hieronder). De waarde van alle bezitscomponenten wordt geraamd. Verder stelt deze vragenlijst, afhankelijk van het type bezitscomponent, vragen over de naam van het financiële instituut waar het product is afgenomen, termijnen, rentepercentage etc. De vragen over schulden zijn hiermee vergelijkbaar.

bezittingen

- betaalrekeningen
- bedrijfsspaarrekeningen
- spaar- en depositorekeningen
- spaarbankboekjes
- spaarbrieven, spaarbewijzen en spaarbiljetten
- koopsompolissen en lijfrenteverzekeringen
- spaar- en kapitaalverzekeringen
- groeifondsen
- beleggingsfondsen of beleggingsrekeningen
- obligaties of pandbrieven
- aandelen
- put opties gekocht
- put opties geschreven
- call opties gekocht
- call opties geschreven
- onroerend goed niet bestemd voor eigen bewoning
- hypotheken op onroerend goed niet bestemd voor eigen bewoning 
- auto’s
- motoren
- boten
- caravans
- uitstaand geld bij familie en vrienden
- overige bezittingen

schulden
- persoonlijke leningen
- doorlopende kredieten
- financieringskredieten
- schulden bij postorderbedrijven e.d.
- leningen bij familie en vrienden
- studieleningen
- kredieten op creditcards
- overige leningen

5 en 6 Economische en psychologische concepten
Vanwege de lengte hebben we de vragenlijst over economische en psychologische concepten in 2000 gespitst in twee delen. De volgende onderwerpen komen aan de orde: inkomen van het huishouden, toekomstverwachtingen over het inkomen, spaargeneigdheid en spaargedrag, perceptie van de persoonlijke financiële situatie vergeleken met de financiële situatie van anderen, risicoperceptie en risicoaversie, verwachtingen voor de toekomst in vergelijking met de huidige situatie, financiële planning en persoonlijke eigenschappen.

Afgeleide variabelen
Om een analyse van inkomen en bezittingen te vergemakkelijken zijn deze data voor alle respondenten geaggregeerd in ‘totaal inkomen per component’ en ‘totaal bezit per component’. Op basis van de verschillende inkomenscomponenten hebben we het totale bruto en netto inkomen berekend op individueel niveau.

De data uit de DHS zijn beschikbaar via de databank.