Efficiency studies
Efficiency-gevolgen van bankenfusies in de EU
Leveren fusies in de bankwereld schaalvoordelen op?
Contactpersoon: Jan Nelissen
De introductie van de euro vermindert de onzekerheid en de kosten die zijn verbonden aan valuta-transacties. Dit zal naar verwachting leiden tot een grotere (internationale) concurrentie tussen banken. Effectieve concurrentie wordt mogelijk bevorderd door fusies en acquisities. Voor de VS bestaat een substantiële hoeveelheid literatuur over de oorzaken en gevolgen van bankenfusies. Voor Europa geldt dit in aanzienlijk beperkter mate. Dit onderzoek in opdracht van het minsterie van Financiën probeert inzicht te geven in de gevolgen van fusies in de Europese context. Hiertoe zijn 52 fusies en acquisities in de EU in de periode 1983-1988 geanalyseerd, waarvan er zes grensoverschrijdend zijn. De figuur hieronder geeft ter illustratie een beeld van de winstefficiëntie van de fuserende partners. Het betreft hier de afwijkingen ten opzichte van het gemiddelde in de "peer group" (gebaseerd op type bank en grootteklasse van de bank).
Het blijkt dat door fusies schaalvoordelen benut kunnen worden; ook door fusies tussen qua vermogen grote banken. Fusies hebben een positief effect op de kostenefficiëntie van banken. Dat geldt zowel voor grote als voor kleine banken, waarbij het effect voor de grote banken iets groter zal zijn. We vinden aanwijzingen dat vooral de minder efficiënte bank zich aanpast aan de meer efficiënte bank. Er zijn geen aanwijzingen dat het voordeel groter is naarmate beide of alle fusiepartners voor de fusie een slechtere performance hadden dan gemiddeld. Bij kleine banken constateren we ook een verbetering van de winstefficiëntie. Voor de grote banken gaat dit niet op. Verder blijken fusies te resulteren in hogere depositovergoedingen.
Publicatie:
Huizinga, H.P., J.H.M. Nelissen, R. Vander Vennet (2001), Efficiency effects of bank mergers, Tinbergen Institute, TI Discussion Paper 01-088/3, 40p.
Lumpsum financiering in het onderwijs
Wat zijn de financiële gevolgen op schoolniveau van een omschakeling naar lumpsum financiering in het primair onderwijs?
Contactpersoon: Marike Knoef
Lumpsum financiering houdt in dat scholen een bedrag krijgen toebedeeld, waarna zij zelf mogen beoordelen waaraan dat geld wordt besteed. De hoogte van dat bedrag wordt vastgesteld op basis van karakteristieken van de school (en leerkrachten). De invoering van lumpsum financiering in het onderwijs is op een aantal gebieden begeleid door CentERdata.
- Verschillende methoden om de beschikbare gelden over scholen te verdelen zijn doorgerekend op hun consequenties.
- Het ministerie is geadviseerd omtrent mogelijkheden en valkuilen.
- De scholen zijn ondersteund in hun vragen over financiële consequenties in de vorm van een helpdesk.
Inmiddels is de lumpsum financiering ingevoerd in het primair onderwijs.
Efficiency studie fysiotherapeuten
Welke praktijk van fysiotherapeuten presteert goed en welke minder goed?
De resultaten van dit onderzoek zijn niet openbaar. Door een zorgverzekeraar werden op basis van een bepaald model fysiotherapiepraktijken ingedeeld naar doelmatigheid/kwaliteit als basis voor de inkoop van fysiotherapeutische zorg. Op dit model is kritiek gekomen vanuit wetenschappelijke hoek, waardoor de behoefte is ontstaan het model te vergelijken met de uitkomsten van een wetenschappelijk, statistisch meer verantwoord model.
Effectiviteit verzuimbeleid
In opdracht van de Organisatie voor Strategisch Arbeidsmarktonderzoek (OSA) is onderzoek gedaan naar de samenhang tussen bedrijfskenmerken en ziekteverzuim. Uit het onderzoek komt naar voren dat beleidsmaatregelen tegen verzuim effectief zijn. Zo rapporteren bedrijven die de regel introduceren dat een zieke werknemer zich ziek moet melden bij hun direct leidinggevende een lager verzuim dan bedrijven die deze regel niet hebben. Dat geldt ook voor arbeidsvoorwaardelijk beleid gericht op terugdringing van ziekteverzuim. De onderzoeksresultaten duiden op de sterke rol van sfeer op de werkvloer en verbondenheid met het werk: veel hiërarchische niveaus, hoog verloop, reorganisaties en ploegendiensten leiden doorgaans tot een hoger verzuim. De arbeidsomstandigheden zelf hebben geen directe invloed op de omvang van het verzuim.
Lomwel, A.G.C. van en J.H.M. Nelissen (2003), Ziekteverzuim, bedrijfskenmerken en verzuimbeleid: een analyse op basis van paneldata, OSA-publicatie A194, OSA, Tilburg.
Lomwel, A.G.C. van en J.H.M. Nelissen (2003), Ziekteverzuim: verzuimbeleid helpt, Economisch Statistische Berichten, 88 (4411), 404-406. 
Vormgeving energiesubsidies
In samenwerking met de Universiteit van Tilburg en de Erasmus Universiteit Rotterdam is onderzocht welke aspecten van de vormgeving van regelingen, om investeringen van bedrijven in milieuvriendelijke technologieën te stimuleren, van belang zijn en op welke wijze de effectiviteit van dit type stimuleringsregelingen kan worden vergroot. Daarbij is gebruik gemaakt van economische experimenten en de methode van stated preferences. Laatstgenoemd onderdeel is uitgevoerd door CentERdata. Conclusies uit dat deel van het onderzoek zijn onder meer dat de hoogte van de subsidie slechts een beperkt effect heeft. Van meer belang is de vorm van een susbsidie: bedrijven verkiezen bijvoorbeeld belastingaftrek (en in mindere mate afschrijvingsregels) boven een subsidie ineens.
Publicatie:
Aalbers, R.F.T., E.C.M. van der Heijden, A.G.C. van Lomwel, J.H.M. Nelissen, J.J.M. Potters, D.P. van Soest en H.R.J. Vollebergh (2005), Naar een optimaal design voor investeringssubsidies in milieuvriendelijke technieken, Ocfeb, Rotterdam.
De toekomst van het vervangingsstelsel in het Primair Onderwijs
Herziening van de bekostigingsmethode
Contactpersoon: Marike Knoef
Schoolbesturen hebben de afgelopen jaren meer ruimte gekregen om eigen beleid te voeren. Een voorbeeld hiervan is de invoering van de lumpsum financiering. In het kader hiervan onderzoekt het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap ook de mogelijkheden om de bekostiging van vervanging in het Primair Onderwijs te wijzigen.
CentERdata heeft in samenwerking met het IVA verschillende methoden van bekostiging onderzocht. Met behulp van de data uit het verleden is onderzocht wat de effecten voor de schoolbesturen zouden zijn geweest indien bekostiging van het vervangingspersoneel (budgetneutraal) plaats zou hebben gevonden volgens andere methoden. CentERdata heeft de herverdeeleffecten van schoolbesturen berekend: hoeveel gaat elk bestuur er op voor- of achteruit bij verschillende bekostigingsmethoden.
Voorts heeft CentERdata een haalbaarheidsonderzoek gedaan. Hierin is onderzocht of het mogelijk is een model te ontwikkelen dat de jaarlijkse vervangingskosten en kosten van werkloosheid met een zekere nauwkeurigheid voorspelt.
In het najaar van 2007 heeft het IVA een monitor ontworpen om de gevolgen van eigen risicodragerschap van schoolbesturen met betrekking tot vervanging te onderzoeken. CentERdata heeft het IVA hierbij ondersteund. De monitor zal in het schooljaar 2008-2009 en 2009-2010 halfjaarlijks gebruikt worden. Aan de hand van de resultaten wordt bezien of het eigen risicodragerschap van vervanging voor schoolbesturen in het primair onderwijs verantwoord is.
Rugzakleerlingen in het onderwijs
Betaalbare begeleiding in de toekomst
Contactpersonen: Marike Knoef en Hendri Adriaens
Rugzakleerlingen kunnen met behulp van leerlinggebonden financiële ondersteuning in het regulier onderwijs blijven, zodat zij niet naar het speciaal onderwijs hoeven. De afgelopen jaren is het aantal rugzakleerlingen met gedragsstoornissen sterk gestegen.
In opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft CentERdata in 2006 de ontwikkeling van het aantal rugzakleerlingen onderzocht. We hebben daarvoor diverse scenario’s doorgerekend en er is bekeken hoe de rugzakregeling ook in de toekomst betaalbaar kan blijven.
Begrotings- en bekostigingsmodellen Ministerie van OCW
Vereenvoudigen van diverse modellen
Contactpersoon: Hendri Adriaens
Door jarenlang gebruik van bestaande begrotings- en bekostigingsmodellen van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, waren deze onoverzichtelijk en complex geworden,
bijvoorbeeld door in eerste instantie incidentele en tijdelijke toevoegingen, die uiteindelijk toch een meer structureel karakter hebben gekregen. Het doel van dit project was die modellen te vereenvoudigen, herstructureren en documenteren. Het project is in 2007-2008 uitgevoerd.
Werking risicoverevening Zvw in de praktijk
Contactpersonen: Marike Knoef en Jan Nelissen
In dit onderzoek in opdracht van het College voor zorgverzekeringen (CVZ) staat de vraag centraal wat de uitkomsten van de berekeningen in het risicovereveningsmodel Zorgverzekeringswet (Zvw) zeggen over de voorspellingskracht van het model. Het onderzoek is toegespitst op vier aspecten: (1) de stabiliteit van de gezondheidsmaat die impliciet aan het vereveningsmodel ten grondslag ligt, (2) de werking van het model over een langere termijn, (3) de effecten van de hoge kosten verevening en nacalculatie op het resultaat per verzekerde en (4) de effecten van alternatieve gesimuleerde nacalculatieschema’s. Daarnaast zijn aanvullende analyses uitgevoerd met betrekking tot het effect van nominale en procentuele kostenverhogingen in de sfeer van overige verstrekkingen, substitutie tussen de kostenposten overige verstrekkingen en ziekenhuis-variabel, de rol die de omvang van de verzekeraar speelt en de correlatie tussen diverse afrekenstappen in het budgetjaar.
Publicatie:
Knoef, M.G. en J.H.M. Nelissen (2008), Werking risicoverevening in de praktijk. CentERdata, Tilburg (publieksversie).
|
